Debit Adama Mickiewicza miał miejsce w 1818 roku. W „Tygodniku Wileńskim” ukazała się „Zima miejska”. Twórczość Mickiewicza w tym okresie była silnie związana z poglądami Woltera. Utwory stanowiły swoisty manifest Stowarzyszenia Filomatów. W 1820 roku wydano kolejny wiersz poety - Odę do młodości, który jest zapowiedzią odejścia do ideałów oświecenia. Oda została przetłumaczona na wiele języków i śpiewano przy ważnych uroczystościach narodowych. Tego samo roku opublikowano nowy utwór Mickiewicza, rewolucyjną Pieśń Filaretów.
W 1822 roku Mickiewicz wydał zbiór Ballad i romansów, który zapoczątkował epokę romantyzmu w Polsce. Cykl wierszy otworzył utwór Romantyczność. W zbiorze znalazły się również przypowiastki sentymentalne. W okresie kowieńsko-wileńskiego (1822-1824) Mickiewicz zajmował się przekładem dzieł Lorda Byrona, Jeana Paula oraz Jeana de La Fontaine’a. W 1822 roku powstał bardzo zanany poemat polityczny „Do Joachima Lelewela”.
Mickiewicza bardzo często tworzył parafrazy, do tego gatunku zaliczyć można m.in. „Do Pryska” i bajkę „Pies i wilk i Zając i żaba”. Poeta tłumaczył również wybitne dzieła światowe. W 1827 roku opublikowano część przekładu wielkiego dzieła Wiliama Szekspira - Romeo i Julia. W 1840 roku wydano początek tłumaczenia Sofijówki Stanisława Trembeckiego na język łaciński.