Po powrocie do Polski Jan Kochanowski zajął pisaniem poezji. Najpierw powstał utwór: „Odprawa posłów greckich”, następnie parafraza „Psałterz Dawidów”. Poeta jednak słynie ze swych trenów, które powstały w wyniku żalu po śmierci ukochanej córki Urszulki w 1579 roku. Przepełnione żalem i bóle wiersze stanowią istotną część dorobku artystycznego poety. Jan Kochanowski zmarł 22 sierpnia 1584 roku. Najprawdopodobniej przyczyną śmierci był zawał serca. Grób poety znajduje się na cmentarzu w Zwoleniu, nie daleko Czarnolasu.
Dzieła Jana Kochanowskiego:
- Odprawa posłów greckich ( tragedia z 1578 roku, napisano w stylu klasycystycznym)
- Psałterz Dawidów (1579)
- Treny (1580)
- Fraszki (1584)
- Pieśni (opublikowane po śmierci poety, w 1586)
- Elegie
- Przekłady: Fenomeny Aratosa, III pieśń Iliady, fragment tragedii Alkestis Eurypidesa